Zeilen vanuit Kos: de Dodekanesos
Kos is de charterpoort naar de Dodekanesos, de eilandenketen die langs de Turkse kust loopt van Patmos tot Rhodos. Het zeilen is anders dan in de Saronische Golf of op de Ionische Eilanden: de eilanden zijn hoger en kaler, de afstanden iets langer, de havens schaarser en ouder, en de wind is in de hoogzomer de Meltemi op volle kracht. Daar staat tegenover dat het water het helderste van Griekenland is, de dorpen onbedorven zijn, en dat een week ten noorden van Kos vijf eilanden aandoet die weinig toeristen met de veerboot bereiken.
Deze gids beschrijft het noordelijke rondje langs Kalymnos, Leros, Lipsi en Patmos, dat de Meltemi op de terugweg achter je houdt, en zegt wat de zuidelijke eilanden te bieden hebben. De cijfers ernaast zijn actueel, vandaag uit de boekingssystemen van de verhuurders.
Wanneer je gaat
Het seizoen loopt van eind april tot eind oktober. Mei, juni en de tweede helft van september zijn de maanden om te kiezen: warm, met een matige bries en havens met plek. Juli en augustus brengen de Meltemi op zijn sterkst, waar ervaren bemanningen van genieten en beginnende bemanningen over na moeten denken; de havens zijn dan ook het volst. Oktober is rustiger en de kortingen fors, met de zee nog warm.
Charters lopen van zaterdag tot zaterdag vanuit Marina Kos, met inchecken op zaterdagmiddag en uitchecken vóór negen uur de volgende zaterdag.
De Meltemi hier
De Meltemi is de noordenwind van de Egeïsche zomer, en op de Dodekanesos waait hij uit het noordwesten, het sterkst van half juli tot eind augustus, ’s middags doorgaans kracht 5 tot 6 met sterkere vlagen in de kanalen. Het kanaal van Kos en de opening tussen Kalymnos en Leros versnellen hem; de lijzijde van elk eiland is de luwte.
Hij bouwt op in de loop van de dag: een ochtendvertrek geeft een rustige zeiltocht, een middagvertrek een pittig kruisrak. De praktische regel is om vroeg in de week naar het noorden te gaan, zolang de wind ’s ochtends lichter is, en aan het eind naar het zuiden terug te lopen met de Meltemi schuin van achteren. Buiten de Meltemi-maanden is de wind een zeebries van kracht 3 tot 4.
Waar de boten vertrekken
Marina Kos, aan de oostrand van de stad Kos, is een moderne jachthaven met brandstof, water en stroom op elke steiger, en de vertrekhaven van het grootste deel van de vloot; het vliegveld ligt op 25 kilometer, een half uur met de taxi. De haven van Kos zelf, onder het kasteel, herbergt een paar boten. Kleinere vloten vertrekken vanaf Rhodos en vanaf Leros (Lakki), en een enkele reis tussen Kos en Rhodos is een route die sommige verhuurders aanbieden.
Proviand inslaan is een korte wandeling naar de stad Kos, en de grotere supermarkten bezorgen in de jachthaven.
Vaarbewijs en papieren
Griekenland eist een schipper met een erkend vaarbewijs en een tweede bemanningslid met ervaring, dat bij het inchecken een verklaring tekent als het geen vaarbewijs heeft. Een ICC of een RYA Day Skipper wordt geaccepteerd. De verhuurder regelt de scheepspapieren en de bemanningslijst. De verplichte extra’s op de boten hier zitten in elke prijs op deze site: de eindschoonmaak en een transitlog waar de verhuurder die rekent.
De Turkse kust is de hele week in zicht, maar een Griekse charterboot mag de Turkse wateren niet in zonder schriftelijke toestemming van de verhuurder en de douanepapieren; de meeste verbieden het. Bodrum is vanaf Kos een veerboottochtje, geen zeiltocht.
Havens en geld
De nachten liggen aan stadskades, met de achtersteven naar de wal en je eigen anker, voor een paar euro die de havenpolitie int; Pothia op Kalymnos, Lakki op Leros, Lipsi en Skala op Patmos hebben het grootste deel van de zomer plek, en Lakki is de diepste, veiligste haven van de eilanden. Ankeren in de baaien is gratis: Vathy op Kalymnos, een fjord, en de baaien van Lipsi en Arki zijn de plekken die mensen onthouden.
Water is kostbaar op deze eilanden en de kades rekenen ervoor; vul bij in Marina Kos en in Lakki. Brandstof is er op Kos, Kalymnos en Leros.
Een week vanuit Kos
Noordwaarts met de lichtere winden van het begin van de week, zuidwaarts met de Meltemi van achteren aan het eind. Pserimos en Arki zijn reservestops; Vathy op Kalymnos is de nacht om toe te voegen als de week rustig is.
| Dag | Van | Naar | Afstand | Opmerkingen |
|---|---|---|---|---|
| Dag 1 | Kos | Pothia, Kalymnos | 12 zeemijl | Inchecken, proviand inslaan, en het kanaal oversteken naar de stad van de sponsduikers voor de eerste nacht aan haar drukke kade. |
| Dag 2 | Pothia | Lakki, Leros | 20 zeemijl | Langs de westkust van Kalymnos en over de opening naar Leros; de haven van Lakki is een fjord met Italiaanse straten uit de jaren dertig aan de wal. |
| Dag 3 | Lakki | Lipsi | 12 zeemijl | Een korte rak naar het noorden, naar het kleinste bewoonde eiland van de groep, met een dorpshaven en baaien op bijbootafstand. |
| Dag 4 | Lipsi | Skala, Patmos | 8 zeemijl | Over naar Patmos; het klooster en de Chora staan boven de haven, een bus of een lange wandeling omhoog. |
| Dag 5 | Patmos | Arki of Agathonisi | 10 zeemijl | De piepkleine eilanden in het oosten, een nacht voor anker of aan een kade met één taverna; het keerpunt van de week. |
| Dag 6 | Arki | Vathy, Kalymnos | 25 zeemijl | Zuidwaarts met de Meltemi achter je de smalle inham van Vathy in, met zijn boomgaarden en één kade. |
| Dag 7 | Vathy | Kos | 15 zeemijl | De laatste korte rak terug over het kanaal naar de jachthaven; de boot ’s middags in zijn box. |
Veelgestelde vragen
Is Kos een goede vertrekhaven voor een eerste charter?
In mei, juni of eind september wel: matige winden, korte rakken en makkelijke havens. In juli en augustus is de Meltemi sterk, en een bemanning zonder ervaring met zwaar weer is beter af in de Saronische Golf of op de Ionische Eilanden.
Hoe sterk is de Meltemi op de Dodekanesos?
Op de meeste middagen van half juli tot eind augustus kracht 5 tot 6, uit het noordwesten, sterker in de kanalen. De ochtenden zijn lichter, en dan worden de rakken naar het noorden gezeild.
Kan ik van Kos naar Turkije zeilen?
Niet met een bareboatcharter zonder schriftelijke toestemming van de verhuurder en de douaneformaliteiten, en de meeste verhuurders weigeren dat. De Turkse kust is om naar te kijken; Bodrum is vanaf Kos een veerboot.
Welke eilanden haal ik in een week vanuit Kos?
Kalymnos, Leros, Lipsi, Patmos en Arki in het noorden, met Pserimos onderweg, of Nisyros, Tilos en Symi in het zuiden. Rhodos is te ver voor een retour in een week; sommige verhuurders bieden het als enkele reis aan.